Kasım 25, 2021

AİHM kararını geçersiz sayan Polonya’ya tepki: Başka örneği yok, uymak zorundasınız

ile admin

Polonya ile Avrupa Kurulu ortasındaki hukuk krizi derinleşiyor. Polonya Anayasa Mahkemesi, yargı ıslahatı ile ilgili olarak yaşanan tartışmada Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi’nin (AİHS) bir kısmının Polonya kanunlarıyla bağdaşmadığına hükmetti.

Polonya Adalet Bakanı Yardımcısı Sebastian Kaleta, mahkemenin AİHS’le ilgili kararına ait paylaşımında, “Anayasa Mahkemesi, hukuk sistemimizi ihlal eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararını geçersiz kıldı” tabirlerini kullandı. “Mahkemenin verdiği kararla Polonya hukuk sistemine dışarıdan ve yasadışı müdahale teşebbüsünü durdurduğunu” savunan Kaleta, “Bu Polonya’nın hukukun üstünlüğü ve egemenliği için hoş bir gün” dedi.

AİHM, geçen mayıs ayında bir yargıcın Anayasa Mahkemesi’ne düzenlemelere karşıt biçimde atandığı gerekçesiyle Polonya’yı mahkum etmiş, Polonya Adalet Bakanlığı da mahkumiyet kararını Anayasa Mahkemesi’ne taşımıştı.

AVRUPA KURULU: ÖBÜR ÖRNEĞİ YOK, POLONYA SÖZLEŞME’YE UYMAKLA YÜKÜMLÜ

Avrupa Kurulu ise Polonya mahkemesinin kararına reaksiyon gösterdi. Avrupa Kurulu Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric, alınan kararın öteki bir örneği bulunmadığına dikkat çekerek bunun önemli bir tasa kaynağı olduğunu belirtti. Buric, Konsey’in 47 üyesinin hak ve özgürlükleri teminat altına alan AİHS’ye uymakla yükümlü olduğu ihtarında bulundu.

MUHELEFETTEN DEMOKRASİ ELEŞTİRİSİ

Polonya muhalefeti de kararı eleştirdi. “Rusya’da Anayasa Mahkemesi uymak istediği kararları seçer” diyen muhalefetteki siyasetçilerinden Kamila Gasiuk-Pihowicz, Polonya’nın AİHS’ye 30 yıl evvel imza attığını vurgulayarak hükümetin ülkeyi demokratik ülkeler kümesinden çıkarmaya çalıştığını söyledi. Muhalif siyasetçiler, hükümeti yaptığı hukuk reformlarıyla yargı bağımsızlığı ve güçler ayrılığı prensibini ortadan kaldırmaya çalışmakla suçluyor.

Polonya’da yapılan yeni bir düzenlemeyle oluşturulan Yüksek Mahkeme Disiplin Dairesi’ne, yargıçların dokunulmazlığını talep etme, ayrıyeten istihdam ve emekliliğe ayrılmaları bahislerinde karar yetkisi verilmişti. Kelam konusu düzenleme bir şirketin müracaatıyla da AİHM’nin gündemine gelmişti. AİHM de 7 Mayıs 2021’de kelam konusu Daire’nin kanunla kurulmadığına ve bunun da adil yargılanma hakkını ihlal edebileceğine işaret ederek uygulamanın AİHS’nin altıncı hususuna ters olduğuna hükmetti.

Polonya’da verilen kararda ise AİHM’nin bu hususla Anayasa Mahkemesi yargıçlarının bağımsızlığını değerlendiremeyeceğine, yargıçların bağımsızlığının Polonya Anayasası ve kanunları temelinde düzenlendiğine dikkat çekildi. Polonya Anayasa Mahkemesi yargıcı Wojciech Sych, hasebiyle Polonya’nın AİHM’nin kararını uygulamak zorunda olmadığına işaret etti.

AVRUPA ADALET DİVANI’NDAN PARA CEZASI

Avrupa Adalet Divanı da geçen ekim ayında tartışmalı yargı ıslahatını değiştirmemekte direndiği gerekçesiyle Polonya’yı ilgili değişikliği yapana dek AB Kurulu’na her gün 1 milyon euro para cezası ödemeye mahkum etmişti. Adalet Divanı, geçen Temmuz ayında yargıçların kontrolü için oluşturulan Yüksek Mahkeme Disiplin Dairesi’nin çalışmasıyla ilgili düzenlemelerin AB hukuku ve yargı bağımsızlığıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle değiştirilmesi gerektiğine karar vermişti. (DW Türkçe)

KAYNAK :GAZETE DUVAR