Ekim 14, 2021

Arabistan, Afrika’dan yaşanan göçlerde bir mihenk taşıydı

ile admin

Charles Q. Choi

Günümüzde Bahreyn, Kuveyt, Umman, Yemen, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni içeren Arap Yarımadası, uzun vakit boyunca Afrika, Avrupa ve Asya ortasında önemli bir kavşak noktası olarak rol oynadı. Son arkeoloji, fosil ve DNA bulguları, Orta Doğu’yu ve burada yaşayan insanları incelemenin, çağdaş insanların Afrika’dan dünyanın geri kalanına birinci olarak nasıl çıktıklarıyla ilgili daha fazla şeyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.

Bugüne dek, Arap topluluklarının genetik yapısı büyük ölçüde bilinmezliğini koruyordu. Sonuçlanan yeni araştırmada, bilim insanları, bir Orta Doğu toplumunun genetiğiyle ilgili birinci geniş ölçekli tahlili gerçekleştirerek Katar sıhhat data tabanlarından rastgele biçimde seçilen 6 bin 218 yetişkinin DNA’sını inceledi ve günümüzde dünyanın başka bölgelerinde yaşayan insanların ve geçmişte Afrika, Avrupa ve Asya’da yaşamış olan eski insanların DNA’ları ile karşılaştırdı.

ÜÇ KITADAKİ TOPLULUKLARLA KARIŞTILAR

Katar’ın Doha kentinde bulunan Sidra Tıp Merkezi’nde Tıp ve Nüfus Genomu Laboratuvarı’nın lideri ve araştırma makalesinin ortak müellifi olan Younes Mokrab, verdiği demeçte, “Bu araştırma, Arap toplumu üzerinde gerçekleştirilen birinci büyük ölçekli çalışma” diyor.

Bilim insanları, Orta Doğu topluluklarından yayılan DNA’nın Avrupa, Güney Asya ve hatta Güney Amerika topluluklarına büyük genetik katkılarda bulunduğunu, bu durumun ise büyük ihtimalle son 1400 yıl boyunca İslam’ın dünya çapındaki yükseliş ve yayılışından kaynaklandığını ve Orta Doğu kökenli insanların bu toplumlarla melezleştiğini ortaya çıkardıklarını lisana getiriyorlar. Mokrab, “Arap soyu, pek çok çağdaş nüfusta büyük ehemmiyet taşıyan bir temel bileşendir” diyor: “Bu durum, bu bölgede keşfedilecek olan şeylerin öbür yerlerde yaşayan topluluklar üzerinde de direkt tesirleri olacağı manasına geliyor.”

Yeni bulgular ayrıyeten Arap Yarımadası’ndaki kümelerin cetlerinin yaklaşık 90 bin yıl evvel yaşayan birinci Afrikalı topluluklardan ayrıldığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bunun, Avrupalıların ve Güney Asyalıların cetlerinin birinci Afrikalılardan ayrılmasıyla tıpkı periyotta, insanların Afrika’dan dünyanın geri kalanına Arabistan üzerinden göç ettikleri fikrini desteklediğini belirtiyorlar. Mokrab, “Arabistan, Afrika’dan yaşanan birinci göçlerde bir mihenk taşıydı” diyor.

AVRUPALILARDAN KIRK İKİ BİN YIL EVVEL AYRILDILAR

Sonrasında, görünüşe nazaran Arap Yarımadası’nda yaşayan topluluklar, yaklaşık 42 bin yıl evvel Avrupalıların ve daha sonra yaklaşık 32 bin yıl evvel de Güney Asyalıları oluşturan toplulukların atalarından ayrıldı. Mokrab, “Daha evvel Arap topluluklarının kalabalık Avrupa topluluklarından kaynaklandığı düşünülüyordu” diyor.

Çağdaş beşerler Afrika’dan ayrıldıktan sonra, ataları çağdaş insanlardan çok daha evvel Afrika’yı terk eden ve neredeyse sadece Avrupa ve Asya’da bulunan Neandertaller ve Denisovalılar üzere soyu tükenmiş öteki insan soylarıyla karşılaştılar ve kimi vakit onlarla melezlendiler. Mokrab, “Araştırmamızda, Arapların öbür nüfuslardan ayrıldığı periyot bağlamında ortaya konan vakit çizelgeleri, neden Arap topluluklarında Neandertal DNA’sının daha geç bir devirde, eski homininlerle karışan topluluklardan çok daha az görüldüğünü açıklıyor” diyor.

Mokrab, buna ek olarak, çağdaş insan genomlarını eski insan DNA’larıyla karşılaştırdıktan sonra, bilim insanlarının eşsiz bir Arap yarımadası kümesinin tüm çağdaş Orta Doğu nüfuslarının en eskisi olabileceğini keşfettiklerini tabir ediyor. Araştırmacılar, bu kümeye dahil olanların, eski Orta Doğu’da yerleşen, bilinen en eski çiftçilerin ve avcı-toplayıcıların en yakın akrabaları olabileceğini kelamlarına ekliyor.

KURAKLAŞMA TOPLULUKLARI BİRBİRİNDEN AYIRDI

Bilim insanları, Arap toplulukların cetlerinin günümüzden 12 bin ilâ 20 bin yıl evvel birden fazla bölünme yaşadığını belirtiyorlar. Araştırmacılar, bu olayın Arabistan’ın kuraklaştığı devirle çakıştığını, kimi kümelerin daha verimli bölgelere göç ederek yerleşik toplumlar meydana getirdiğini ve öteki kümelerin göçebe ömür biçimlerine daha elverişli olan kurak bölgelerde yaşamaya devam ettiklerini belirtiyorlar.

Yeni araştırma, eski çağlardan kalma birtakım Arap yarımadası topluluklarında yüksek akrabalık oranları bulunduğunu ve büyük ihtimalle bu durumun, bu kültürlerin kabile formundaki yapısının kabile kümeleri dışındaki evliliklere pürüz teşkil etmesinden kaynaklandığını da açığa çıkardı.

Araştırmacılar, akrabalar ortası evliliğin hastalık riskini artırabilecek az görülen mutasyonları çoğaltabileceğini, bu yüzden de yeni bulguların kimi genetik bozuklukların sebeplerini ortaya çıkarmaya yardımcı olabileceğini ve araştırmada temsil edilen topluluklardaki hastalıkları teşhis ve tedavi etmeye yardımcı olacak hassas tıbbi yaklaşımların yolunu açabileceğini kelamlarına ekliyorlar.

Bilim insanları, bulgularını 12 Ekim’de Nature Communications mecmuasında çevrimiçi olarak yayınladılar.


Yazının özgünü Live Science sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

KAYNAK :GAZETE DUVAR