Eylül 15, 2021

“Çöl Aslanı” Ömer Muhtar’ın idam edilişinin 90. yılı

ile admin

Libya’nın dağlık bölgesi Cebel Ahdar’da 1860’larda dünyaya gelen Muhtar, eğitimini bu bölgede aktif olan Senusi Hareketi medreselerinde aldı.

Eğitimde gösterdiği başarısıyla hareketin önde gelen isimlerinin dikkatini çeken Muhtar, 1899’da Çad’da Fransız sömürgesine karşı silahlı gayret verdi.

1911’e gelindiğinde İtalyan sömürge güçleri, Trablus ve Bingazi’ye saldırarak Libya’nın işgaline başladı. İtalyan kuvvetleri bölgedeki Osmanlı güçlerinden teslim olmalarını istedi lakin Osmanlı birlikleri bunu reddederek Libya mahallî savunma güçleriyle iç bölümlere çekilip, İtalyanlara karşı uğraş etti.

Balkan Savaşı’nın patlak vermesiyle Osmanlı birlikleri Anadolu’ya dönerken, İtalyanlar Trablusgarp vilayetine bağlı Trablus, Fizan ve Sirenayka bölgelerini ele geçirdi.

Kur’an-ı Kerim, Arapça ve İslami ilimler alanında müderrislik yapmasının yanı sıra coğrafyayı yakından tanıyan bir savaşçı olan Muhtar, uyguladığı stratejik savaş taktikleri sayesinde İtalyanları büyük hezimete uğrattı.

Savaşlardaki başarılarıyla “Çöl Aslanı” lakabını alan Muhtar, ilerlemiş yaşına karşın İtalya’ya karşı 22 yıllık gayreti boyunca birçok işgal valisini yenilgiyle ülkesine gönderdi.

İtalya’daki idare değişikliğinin akabinde iktidara gelen faşist önder Benito Mussolini, 1930’da bölgeye İtalyan valisi olarak General Radolfo Graziani’yi atadı.

Graziani idaresindeki İtalyan güçlerinin ulusal direnişçilere karşı askeri teşebbüslerinin başarısız olmasının akabinde, 1931’de Mussolini’nin de onayıyla İtalya bölgede kanlı yeni bir taktiğe girişti.

Cebel Ahdar bölgesindeki yaklaşık 100 bin kişilik mahallî halk, kıyı şeridindeki toplama kamplarına gönderildi ve Mısır sonu da kapatılarak, Libya direnişçilerinin dayanak sınırı kesildi. Muhtar’ın liderlik ettiği Senusi birlikleri ise uğraşına devam etti.

İtalya hava kuvvetlerinin ataklarıyla Muhtar, 11 Eylül 1931’de pusuya düşürülerek yaralı formda yakalandı.

Muhtar, İtalyan güçleri tarafından 15 Eylül 1931’de Suluk’ta savaş esirleri kampında kelamda bir “mahkemeyle” yargılandı. Çünkü idam sehpası ve infaz için gerekli tüm hazırlıklar evvelden hazırlanmış, kararı izlemeleri için mahallî halk ve siyasi tutuklulardan oluşan 20 bin kişi alana getirilmişti. Burada idam cezasına çarptırılan Muhtar, 16 Eylül 1931’de idam edildi.

Muhtar’ın çaba ettiği İtalyan Kumandan Graziani, Muhtar ile tanışmasının akabinde günlüğüne şunları not almıştı:

“Orta uzunluklarda, iri yapılı, saçı, latifeli ve bıyıkları beyaz, Ömer, atik ve canlı bir zekaya sahipti, dini hususlarda bilgili, güç dolu ve çetin bir karaktere sahipti. Özverili ve tavizsizdi. Senusi Hareketi’nin en önde gelen başkanları ortasında yer almasına karşın mütedeyyin ve yoksul kalmıştı.”



Çöl Aslanı, beyaz perdede

İtalyanlara karşı sergilediği direnişle Libya’da ulusal kahraman haline gelen Ömer Muhtar’ın gayreti Hollywood’un da dikkatini çekti.

İslamiyet’in doğuşu bahisli “Çağrı” sinemasıyla tanınan Suriyeli direktör Mustafa Akkad, “Çöl Aslanı” (1981) sinemasında Muhtar’ın İtalyanlara karşı sergilediği çabayı izleyicilerle buluşturdu.

Ömer Muhtar’ı, Oscar ödüllü oyuncu Anthony Quinn canlandırırken, sinemada Muhtar’a atfedilen “Bizler teslim olmak nedir bilmeyen bir milletiz, ya kazanırız ya da ölürüz.” kelamları hafızalarda yer etti. Muhtar’ın bu kelamları, “Arap Baharı” isimli süreçte düzenlenen şovlarda Libyalıların taşıdığı pankartlara da yansımıştı.

Libya’da bugün istikrarsızlık hakim

Libya’yı 42 yıldır “demir yumrukla” yöneten Kaddafi idaresi, 2011’de “Arap Baharı” sürecinde NATO’nun askeri müdahalesiyle devrildi. Lakin Libya, son yıllarda bölgesel güçler tarafından desteklenen savaş ağalarının doğal kaynaklar ve iktidar için yürüttüğü kanlı uğraşına sahne oluyor.

Bugün Libya, bombalı akınlar, suikastlar, yargısız infazlar, iç çatışma ve ekonomik buhran ile çaba ederken, istikrara kavuşmak için tahlil yolları arıyor.

20 yıldan uzun bir mühlet İtalyan sömürgecilere karşı çaba veren ve “şehitlerin hocası”, “mücahitlerin hocası” lakaplarıyla da anılan Ömer Muhtar’ın şehadet yıldönümü, Libya’da her yıl “Şehit Günü” ismiyle resmi tatil ilan ediliyor.

KAYNAK: AA

Kaynak:haber7