Eylül 15, 2021

Dikkat! Kara mantar tedavi edilmezse ölüme yol açabiliyor…

ile admin

 

Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Songül Özer, Covid-19 ile bir ilişkisi olup olmadığı merak edilen kara mantar hastalığı hakkında son derece değerli bilgiler paylaştı.

Berbat ortam şartlarında ortaya çıkıyor

Covid-19 ile bir teması olup olmadığı epeyce merak edilen, yeni ortaya çıkmış bir hastalık olan kara mantar hastalığının aslında dünya çapında çoklukla görülmekte olan bir hastalık olduğunu belirten Dr. Songül Özer, “Son vakitlerde hastalığın görülme sıklığı artmaya başladığı için insanların dikkatini çekti. Dünyada sıklıkla görülen hastalıkların büyük çoğunluğu bakteriyel ve viral kaynaklıdır. Parazit ve mantarların ise sebep olduğu hastalıklar dünyada daha az görülüyor. Mukormikozis ya da Türkçe ismiyle kara mantar; havada, suda, insan ve hayvan dışkısında, çürümüş meyve ve sebzelerde yani makûs ortam şartlarının olduğu yerlerde bulunur.” dedi.

Hijyenik olmayan etraf şartlarına dikkat edilmeli

Kara mantar hastalığının insanlara ve hayvanlara üç yolla bulaştığını vurgulayan Özer, “Kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi ile sindirim yoluyla, sporlanarak üreyen bu mantarlar sebebiyle kirlenmiş toprağa ve suya dokunulmasıyla, çürümüş besinlere yahut hayvan bedenindeki dokulara direk temas yoluyla ve en sık görülen bulaşma yolu olarak değerlendirdiğimiz güzel ve hijyenik olmayan etraf şartlarında havada bulunan mantar sporlarının teneffüsü ile oluşuyor.” tabirlerini kullandı.

Havadan, besinden yahut temas ile bulaşıyor

Dr. Songül Özer, ‘Bugüne kadar hastalığın hasta olan bir beşerden bir diğer beşere ya da hasta bir hayvandan öbür bir hayvana bulaştığı gözlemlenmedi.’ dedi ve kelamlarına şöyle devam etti:

“Yani birey bu hastalığı havadan, besinden ya da temas yoluyla direkt alır. Mutlaka, Covid-19 üzere bir salgına neden olması kelam konusu değildir. Diyelim ki, bu mantarı teneffüs yoluyla aldık. O halde doğal olarak etkilenecek yer burun, burun etrafındaki sinüsler ve akciğerdir. Hastalık bu kısımlara temas ettiğinde burun tıkanıklığı, burun kanamaları, sinüslerde dolgunluk, sinüzit gibisi rahatsızlıklar yani baş ağrısı, burun akıntısı ya da tıkanıklığı üzere belirtiler görülebilir. Şayet akciğere yayılırsa nefes darlığı, öksürük, yüksek ateş üzere alt teneffüs yolu enfeksiyonu belirtileri yapabilir. Şayet hastalık ilerlerse durum fark edilmez ya da tedavi edilmezse kanlı öksürük, kanlı balgam yahut direk kan tükürmek üzere tesirlere yol açıyor.”

Nadiren göze ve beyne tesir edebiliyor

Akciğerde bulunan enfeksiyonun yayılması ya da direk temas ile nadiren de olsa göze tesir edebildiğini belirten Özer, “Göz kapağında düşüklük, beğenilen bulanık ya da çift görmeye sebep olabilir. Yeniden nadiren de olsa beyefendisine yayılabilir. Bu durumda beyinde epilepsiye yani sara nöbetlerine, baş ağrılarına, beyin dokusu içerisinde ‘serebral apse’ diye isimlendirilen birtakım enfeksiyon odaklarına yol açabilir. Bu belirtiler nadiren görülüyor ve hastalığın yol açabileceği en berbat durumları kapsıyor.  Temas yoluyla bulaştığında, deride yaralar ve iltihaplı akıntılar meydana gelebilir. Ağız içinde ve burunun üzerindeki deride sıkça görüldüğü söylenebilir.” diye konuştu.

Yüzde 25 – 50 oranında vefatlar meydana gelebiliyor

Mukormikozis ya da Türkçe karşılığı ile kara mantar hastalığı ile ilgili yüzde 25 ile yüzde 50 oranında ölümlerin meydana geldiğine dikkat çeken Dr. Songül Özer, “Bu hastalık aracılığıyla enfekte olan bireylerde, hasta gereğince ve vaktinde tedavi edilmezse mevt ihtimali vardır ve bu oranın epey yüksek, azımsanmayacak seviyede olduğunu söyleyebiliriz. Ancak tedavisinin olduğunu söylemek mümkün. Hastalığa özel ve sistematik mantar ilaçları kullanıldığında bu hastalık tedavi edebilebilir.” dedi.

Hindistan ve tüm dünyada artış görülüyor

Başta Hindistan olmak üzere hastalığın tüm dünyada artış gösterdiğini vurgulayan Dr. Songül Özer, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu durum birçok bilim beşerinin dikkatini çekti. Bu bahiste yayınlar yapılmaya başlandı ve doğal olarak hastalık halkın da dikkatini çekmiş oldu. Bu mantar ‘zigomiçes’ yani fırsatçı bir mantardır. Ortam şartları elverişli olduğunda bulaşan ve yayılan, bulunduğu alanı hızla istila eden bir mikroorganizma olduğunu söyleyebiliriz. Kişinin rastgele bir nedenle bağışıklık sistemini baskılayacak bir ilaç kullanması da kıymetli bir etken. Örneğin bireye ilik nakli ya da organ nakli yapılmışsa tabip bilerek hastaya bağışıklığını baskılayacak ilaç verir ya da kişi uzun vadeli ve şiddetli birçok ameliyat sebebiyle travmaya ve operasyona maruz kalır. Bu üzere doku zedelenmeleri dışında kişi HIV virüsüne maruz kalmışsa, denetim edilemeyen kan şekeri kıymetleri yahut şeker hastalığı varsa, düşük bağışıklık sistemine sebep olan bu hastalıklar kara mantar hastalığı için hazırlayıcı bir etken olur.”

Zayıf bağışıklık sistemi kara mantara davetiye çıkarıyor

Covid-19 hastalığının zatürreye yol açtığını hatırlatan Özer, “Solunum yollarında ve akciğerde harabiyete neden oluyor ve bir doku zedelenmesine yol açıyor. Tekrar bu durum da kara mantar hastalığına taban hazırlar niteliktedir. Covid-19 hastalığının tedavisinde hastayı uygunlaştırmak için yüksek doz steroid ya da kortizon olarak bilinen “immünsüpresyon” ilacını kullanmak gerekiyor. Ama kortizonun hasta üzerinde uygun tesirleri olurken makûs tesirleri de olabiliyor. Yan tesirlerinden biri bağışıklık sistemini süreksiz olarak baskılamasıdır. Bu bağışıklık sistemindeki baskılanmada bedenin zayıflığı nedeniyle fırsatçı mantar enfeksiyonlarının oluşumuna yer hazırlanıyor. Kara mantar da bu kümede yer alan hastalıklardan sırf biri. Yapılan araştırmalara nazaran kara mantar sadece Covid-19 geçiren hastalarda görülmüyor ancak Covid-19’da öbür bağışıklık baskılayan hastalıklar üzere bağışıklık üzerinde faal bir rol oynuyor.” tabirlerini kullandı.

 

kaynak:milliyet